Mạng lưới đường sắt quốc gia vừa được bổ sung thêm hai tuyến mới trong quy hoạch phát triển đến năm 2050. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tăng cường kết nối giữa các cảng biển, cửa khẩu quốc tế và các trung tâm kinh tế, góp phần nâng cao năng lực vận tải hàng hóa và thúc đẩy liên kết vùng trong giai đoạn tới.
Thêm hai tuyến đường sắt mới vào quy hoạch quốc gia
Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó bổ sung hai tuyến đường sắt quốc gia mới gồm:
- Tuyến Mỹ Thủy – Lao Bảo dài khoảng 114 km, sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, kết nối từ cảng Mỹ Thủy đến cửa khẩu quốc tế Lao Bảo (Quảng Trị).
- Tuyến Thái Nguyên – Tuyên Quang – Lào Cai dài khoảng 73 km, cũng sử dụng khổ đường 1.435 mm.
Theo quy hoạch, cả hai dự án đều được định hướng triển khai sau năm 2030.
Giữ nguyên 14 tuyến đường sắt đã được quy hoạch
Ngoài việc bổ sung hai tuyến mới, Bộ Xây dựng tiếp tục giữ nguyên quy hoạch đối với 14 tuyến đường sắt quốc gia đã được phê duyệt trước đó.
Trong nhóm các tuyến ưu tiên đầu tư trước và sau năm 2030, khu vực phía Bắc có:
- Tuyến Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng dài 363 km.
- Tuyến Hà Nội – Đồng Đăng dài 156 km.
- Tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái dài 187 km.
- Tuyến vành đai phía Đông Hà Nội đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn dài 31 km.
Tại khu vực phía Nam, quy hoạch gồm các tuyến:
- Biên Hòa – Vũng Tàu dài 132 km.
- TP.HCM – Lộc Ninh dài 128 km.
- TP.HCM – Cần Thơ – Cà Mau dài 320 km.
- An Bình – Sài Gòn – Tân Kiên dài 33 km.
Miền Trung tiếp tục được quy hoạch hai tuyến gồm:
- Vũng Áng – Mụ Giạ dài 105 km.
- Tháp Chàm – Đà Lạt dài 84 km.
Nhiều tuyến chiến lược được triển khai sau năm 2030
Theo kế hoạch, bốn tuyến đường sắt khác sẽ được nghiên cứu đầu tư trong giai đoạn sau năm 2030, gồm:
- Đà Nẵng – Quảng Ngãi – Gia Lai – Đắk Lắk – Lâm Đồng – Đồng Nai dài khoảng 555 km.
- Ninh Bình – Hưng Yên – Hải Phòng dài 64 km.
- Vành đai phía Tây Hà Nội đoạn Ngọc Hồi – Thạch Lỗi dài 54 km.
- TP.HCM – Mộc Bài dài 61 km.
Các dự án này được kỳ vọng sẽ mở rộng mạng lưới kết nối liên vùng, hỗ trợ phát triển logistics và nâng cao năng lực vận tải hàng hóa.
Đường sắt tốc độ cao tiếp tục là ưu tiên
Đối với hệ thống đường sắt tốc độ cao, quy hoạch tiếp tục xác định hai dự án trọng điểm gồm:
- Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dài khoảng 1.541 km, được triển khai theo hai giai đoạn trước và sau năm 2030.
- Tuyến Hà Nội – Quảng Ninh, được ưu tiên đầu tư trong giai đoạn trước năm 2030.
Đây là các dự án hạ tầng chiến lược, được kỳ vọng tạo bước đột phá cho ngành giao thông vận tải trong những thập kỷ tới.
Hướng đến mạng lưới đường sắt hiện đại vào năm 2050
Theo định hướng phát triển đến năm 2050, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu từng bước hiện đại hóa toàn bộ hệ thống đường sắt quốc gia nhằm nâng cao năng lực khai thác, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách và hàng hóa ngày càng tăng.
Quy hoạch cũng ưu tiên phát triển các tuyến kết nối cảng biển, khu kinh tế và cửa khẩu quốc tế như:
- Mỹ Thủy – Lao Bảo, tăng cường kết nối với Lào.
- Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái, mở rộng liên kết với Trung Quốc.
- Thái Nguyên – Tuyên Quang – Lào Cai, phục vụ hành lang kinh tế phía Bắc.
- TP.HCM – Tây Ninh, định hướng kết nối Campuchia.
- Đà Nẵng – Quảng Ngãi – Gia Lai – Đắk Lắk – Lâm Đồng – Đồng Nai, tăng cường liên kết giữa Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
- Khôi phục tuyến Tháp Chàm – Đà Lạt, đồng thời hoàn thiện các tuyến đường sắt tại các đầu mối giao thông lớn trên cả nước.
Mạng lưới đường sắt hiện hữu sẽ tiếp tục được nâng cấp
Hiện nay, mạng lưới đường sắt quốc gia gồm 7 tuyến, với tổng chiều dài khoảng 2.510 km.
Trong đó có 6 tuyến được tiếp tục đầu tư nâng cấp trước và sau năm 2030, bao gồm:
- Hà Nội – TP.HCM dài 1.726 km.
- Hà Nội – Lào Cai dài 296 km.
- Hà Nội – Hải Phòng dài 102 km.
- Hà Nội – Thái Nguyên dài 55 km.
- Hà Nội – Lạng Sơn dài 167 km.
- Kép – Hạ Long – Cái Lân dài 108 km.
Riêng tuyến Kép – Lưu Xá dài 56 km, sử dụng khổ đường 1.435 mm, được quy hoạch đầu tư sau năm 2030.
Việc điều chỉnh quy hoạch lần này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để Việt Nam từng bước hoàn thiện hệ thống đường sắt hiện đại, tăng cường kết nối với các trung tâm kinh tế trong nước cũng như các quốc gia láng giềng, qua đó thúc đẩy phát triển logistics, thương mại và tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.