Việt Nam chuẩn bị có thêm hai thành phố trực thuộc Trung ương khi Quốc hội thông qua nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Sự kiện được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới, đồng thời tạo thêm động lực tăng trưởng cho khu vực phía Bắc và vùng Đồng bằng sông Hồng.
Chiều 24/8, Quốc hội đã biểu quyết thông qua hai nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trên cơ sở giữ nguyên toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của hai tỉnh hiện nay.
Theo nghị quyết, thành phố Quảng Ninh sẽ chính thức hoạt động từ ngày 1/9, trong khi thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9.
Thành phố Quảng Ninh rộng hơn 6.200 km², có 2 đặc khu
Thành phố Quảng Ninh có diện tích khoảng 6.231 km², dân số 1,52 triệu người, được tổ chức thành 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.
Địa phương giáp Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông, sở hữu vị trí quan trọng cả về kinh tế, giao thương, quốc phòng và an ninh.
Với lợi thế có biên giới trên bộ, trên biển cùng hệ thống giao thông đa dạng gồm đường bộ, hàng không và hàng hải, Quảng Ninh được định hướng phát triển thành đô thị biển hiện đại, xanh và thông minh, hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Địa phương cũng được kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ quan trọng của khu vực phía Bắc.
Đối với Vịnh Hạ Long, Chính phủ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hoạt động xây dựng tại khu vực ven bờ và vùng đệm. Các công trình quy mô lớn, nhà cao tầng hoặc kiến trúc có nguy cơ ảnh hưởng đến không gian và tầm nhìn hướng ra vịnh sẽ được hạn chế tối đa.
Bắc Ninh hướng tới trung tâm công nghiệp công nghệ cao
Trong khi đó, thành phố Bắc Ninh có diện tích khoảng 4.713 km², dân số 3,99 triệu người, gồm 45 phường và 54 xã.
Thành phố giáp Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Lạng Sơn và Thái Nguyên, nằm trong khu vực có khả năng kết nối thuận lợi với Thủ đô, sân bay Nội Bài, cảng biển Hải Phòng và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được xây dựng.
Định hướng phát triển của Bắc Ninh là trở thành thành phố công nghiệp công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc trưng của vùng Kinh Bắc.
Chính phủ yêu cầu địa phương chú trọng gìn giữ 9 di tích quốc gia đặc biệt, các lễ hội truyền thống, làng nghề và không gian văn hóa Quan họ. Mô hình làng văn hóa – du lịch sẽ được phát triển theo hướng gắn bảo tồn kiến trúc truyền thống với khai thác giá trị du lịch.
Giấy tờ cũ vẫn tiếp tục có giá trị
Sau khi nghị quyết có hiệu lực, các cơ quan, tổ chức và đơn vị đang sử dụng tên gọi tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh sẽ chuyển đổi tên gọi tương ứng thành thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.
Các quy định, văn bản pháp luật đang được áp dụng cũng sẽ điều chỉnh cách gọi từ “tỉnh” sang “thành phố” theo nghị quyết mới.
Đáng chú ý, các loại giấy tờ, hồ sơ và văn bản được cấp trước thời điểm hai địa phương chuyển thành thành phố trực thuộc Trung ương vẫn tiếp tục được sử dụng nếu còn thời hạn hiệu lực.
Những cơ chế, chính sách đặc thù đang áp dụng cho hai địa phương cũng được duy trì cho đến khi hết thời hạn hoặc có quyết định thay thế từ cơ quan có thẩm quyền.
Hoàn thiện bộ máy, mở rộng cơ chế phát triển
Quốc hội giao Chính phủ, HĐND và UBND hai địa phương triển khai việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động quản lý không bị gián đoạn, đồng thời ổn định đời sống người dân và duy trì các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng và an ninh.
Theo Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, Quảng Ninh và Bắc Ninh đã xây dựng kế hoạch công bố nghị quyết, tổ chức lại bộ máy và xử lý các vấn đề phát sinh để mô hình chính quyền thành phố có thể vận hành ngay sau khi nghị quyết chính thức có hiệu lực.
Hai địa phương cũng được kỳ vọng tiếp cận thêm các cơ chế, chính sách dành cho thành phố trực thuộc Trung ương, tập trung vào nhiều lĩnh vực như đầu tư, thu hút nhà đầu tư chiến lược, tài chính – ngân sách, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đất đai, giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ đất.
Chính phủ định hướng Quảng Ninh và Bắc Ninh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực quan trọng.
Việt Nam dự kiến có 9 thành phố trực thuộc Trung ương
Việc bổ sung Quảng Ninh và Bắc Ninh được kỳ vọng tạo thêm lực đẩy cho vùng Đồng bằng sông Hồng và toàn bộ khu vực phía Bắc, mở rộng cơ hội đầu tư, việc làm, nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân.
Hiện Việt Nam có 7 thành phố trực thuộc Trung ương, gồm Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ và Đồng Nai.
Khi hai nghị quyết lần lượt có hiệu lực trong tháng 9, Quảng Ninh và Bắc Ninh sẽ trở thành hai thành phố trực thuộc Trung ương mới, đưa tổng số lên 9 thành phố.